2026 жыл Қазақстанда цифрландыру мен жасанды интеллектіні дамытуға ерекше көңіл бөлінетін кезең ретінде белгіленді. Үкімет сегіз стратегиялық бағыт пен 100 бастаманы қамтитын жоспарды жүзеге асырып жатыр. Негізгі бағыттардың қатарында мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, IT секторын дамыту, телекоммуникациялық инфрақұрылымды кеңейту және жасанды интеллектіні экономиканың түрлі салаларына енгізу бар.
Бұл бағыттағы негізгі құжаттардың бірі — 2029 жылға дейінгі Digital Qazaqstan стратегиясы. Болжам бойынша, жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды кеңінен енгізу 2029 жылдың соңына қарай елдің жалпы ішкі өнімінің жыл сайынғы өсіміне шамамен 1,5 пайыздық тармақ қосуы мүмкін.
Мемлекеттік қызметтер смартфонға көшіп жатыр
Қазақстан БҰҰ-ның электронды үкіметті дамыту бойынша әлемдік рейтингінде 24-орынға ие болды. Қазір мемлекеттік қызметтердің 90,4%-ы электронды форматта көрсетіледі, ал олардың 95,9%-ын смартфон арқылы алуға болады.
2025 жылдың басынан бері қазақстандықтарға 51,5 млн-нан астам мемлекеттік қызмет көрсетілген. Сонымен қатар елде қағаз құжаттарды толық алмастыра алатын 39 цифрлық құжат енгізілді.
Мемлекет пен азамат арасындағы байланысты жеңілдету үшін жасанды интеллект құралдары да енгізіліп жатыр. eGov AI интеллектуалды кеңесшісі 2 млн-нан астам сұранысты өңдеген.
Болашақта мұндай технологиялар қажетті қызметті өз бетімен іздеудің орнына, азаматтың сұрағын қарапайым тілде жазып, қажетті мемлекеттік қызметті бірден алуына мүмкіндік бермек.
IT экспорты $1 млрд-тан асты
Қазақстанның IT саласы да қарқынды дамып келеді. Қазір Astana Hub экожүйесінде 2 мыңнан астам компания жұмыс істейді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша IT қызметтерінің экспорты $1,1 млрд-қа жетті.
Соңғы бес жылда Astana Hub резиденттерінің жалпы табысы $4,9 млрд болды. Ал тартылған инвестиция көлемі $910 млн-нан асты. 2025 жылы Қазақстанда алғашқы технологиялық «бірмүйіз» — Higgsfield.ai пайда болды.
2030 жылға қарай Қазақстан жасанды интеллект саласында 10 мың маман дайындап, IT экспортының көлемін $5 млрд-қа жеткізуді жоспарлап отыр.
Қазақстанда AI инфрақұрылымы құрылып жатыр
Елде жасанды интеллектіге қажетті есептеу қуаттарын дамытуға басымдық берілуде. Ұлттық Alem.Cloud суперкомпьютерлік кластері әлемдегі ең қуатты жүйелердің TOP500 рейтингіне еніп, 104-орынға ие болды. Ал «Қазақтелекомға» тиесілі тағы бір суперкомпьютер 122-орынға орналасты.
2026 жылы қуаты кемінде 1 ГВт болатын ауқымды AI-хаб — «Дата-орталықтар алқабы» жобасының құрылысы басталды. Сонымен қатар Қазақстан жасанды интеллект пен цифрлық инфрақұрылым саласында жалпы құны $10 млрд болатын келісімдерге қол қойды.
Сәуір айында ашылған alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығы да осы экожүйенің маңызды бөлігіне айналды. Мұнда білім беру орталықтары, стартап кампусы, AI зертханалары және цифрлық технологияларды дамытуға арналған кеңістіктер орналасқан.
AI білім беру мен мемлекеттік басқаруға енгізілуде
Жаңа цифрлық экономикаға қажетті мамандарды даярлау жұмыстары қазірден басталды. Түрлі білім беру бағдарламалары арқылы жүздеген мемлекеттік қызметші мен басшы жасанды интеллект бағытында оқудан өтті.
Қыркүйек айында Жасанды интеллект университетін іске қосу жоспарланған. Қазақстандық жоғары оқу орындары да AI-Enabled University моделіне көшіп жатыр. Сонымен қатар 200 мыңға жуық мұғалім ChatGPT Edu платформасына қол жеткізді.
Жасанды интеллект мемлекеттік органдардың жұмысына да біртіндеп енгізіліп жатыр. Технология азаматтардың өтініштерін өңдеу, құқықтық кеңес беру, медицина мамандарына қолдау көрсету және күнделікті жұмыстарды автоматтандыру үшін қолданылуда.
Өңірлерде интернет қолжетімділігі артады
Телекоммуникациялық инфрақұрылымды дамытуға да ерекше көңіл бөлінуде. Соңғы үш жылда бұл салаға 1 трлн теңгеден астам инвестиция тартылды.
Мобильді интернет жылдамдығы 75%-ға өсті. 2027 жылдың соңына дейін 3 мыңнан астам ауылды жоғары жылдамдықты интернетке қосу жоспарланып отыр. Нәтижесінде талшықты-оптикалық байланыс желісі 5 мыңнан астам елді мекенді қамтып, елдегі жоғары жылдамдықты интернеттің қолжетімділігі 99%-ға жетуі тиіс.
Спутниктік байланыс та дамып келеді. Digital Nauryz жобасы аясында 120 жолаушылар пойызына интернет орнату жоспарланған.
Қазақстан әлемдік AI кеңістігіндегі орнын күшейтіп келеді
Цифрлық трансформация халықаралық деңгейде де жалғасып жатыр. Қазақстан әлемдік технологиялық компаниялармен ынтымақтастықты дамытып, жасанды интеллект саласындағы халықаралық бастамаларға белсенді қатысуда.
Ел өз цифрлық инфрақұрылымын, энергетикалық әлеуетін және телекоммуникациялық мүмкіндіктерін AI технологияларымен ұштастырып, тұрақты технологиялық экожүйе қалыптастыруды көздеп отыр.
Негізгі мақсат — жасанды интеллектіні жеке технологиялық бағыт ретінде ғана емес, экономиканы дамытуға, мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға және азаматтар мен бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер жасауға мүмкіндік беретін тиімді құралға айналдыру.
