Қазақстанда мектеп оқушыларының сыртқы келбетіне қойылатын талаптар мәселесі қайта талқыланып жатыр. Ата-аналар мен оқушыларды қызықтыратын мәселелердің бірі — қыз балалардың сабаққа макияжбен келуіне бола ма деген сұрақ.
Орталық коммуникациялар қызметінің брифингінде Оқу-ағарту бірінші вице-министрі Шынар Ақпарова бұл мәселеге түсініктеме берді. Оның айтуынша, мектеп формасына қойылатын талаптарда макияжға қатысты тікелей мемлекеттік тыйым жоқ.
Сонымен бірге білім беру ұйымдары оқушылардың сыртқы келбетіне қатысты қосымша талаптар белгілей алады. Мұндай талаптар мектептің ішкі тәртіп ережелерінде немесе жарғысында көрсетілуі мүмкін.
Вице-министрдің айтуынша, елімізде ішкі тәртіптің үлгілік қағидалары қолданылады. Ал мектептер бірыңғай тәртіпті қамтамасыз ету үшін өз ережелерінде оқушылардың сыртқы келбетіне қатысты нақты талаптарды бекіте алады. Сондықтан бір мектепте макияжға шектеу қойылуы мүмкін, ал басқа оқу орнында мұндай талап болмауы ықтимал.
Мектеп формасына қатысты қандай талаптар бар?
Мектеп формасына қойылатын талаптар тиісті нормативтік құжаттармен белгіленеді. Алайда макияж міндетті мектеп формасының элементі болып саналмайды және тиісті бұйрықта жеке бұзушылық ретінде көрсетілмеген.
Сондықтан оқушы қыздың сабаққа косметикамен келгенінің өзі оның ата-анасына автоматты түрде айыппұл салуға негіз болмайды.
Ал мектеп формасына қойылған талаптарды жүйелі түрде бұзу жағдайында жауапкершілік қарастырылған.
Мектеп формасына қойылатын талаптар сақталмаған жағдайда алдымен ескерту жасалуы мүмкін. Егер талаптарды бұзу қайталанса, 5 АЕК көлемінде айыппұл қарастырылған.
2026 жылы 5 АЕК 21 625 теңгені құрайды.
Дегенмен маңызды бір жайт бар: вице-министр өз түсініктемесінде жауапкершілікті нақты мектеп формасына қойылатын міндетті талаптарды бұзумен байланыстырды. Ал мектептің ішкі ережесінде белгіленген макияжға тыйымды бұзудың өзі ата-анаға әкімшілік айыппұл салуға жеке негіз бола ма деген мәселе бөлек нақтыланбады.
Мектеп макияжға тыйым сала ала ма?
Егер мұндай талап мектептің ішкі құжаттарында немесе жарғысында бекітілсе, білім беру ұйымы оқушылардың сыртқы келбетіне қатысты өз ережелерін белгілей алады.
Яғни бұл мәселе Қазақстандағы барлық мектептерге ортақ бір талаппен емес, нақты білім беру ұйымында белгіленген ішкі тәртіппен реттелуі мүмкін.
Бұл ретте мектептің ішкі ережелері мен мемлекет бекіткен мектеп формасына қойылатын талаптарды ажырату маңызды. Сондықтан мектеп жарғысында макияжға шектеу болуы оның бұзылғаны үшін ата-анаға автоматты түрде әкімшілік айыппұл салынады дегенді білдірмейді.
Ата-аналар мен оқушылар нені білуі керек?
Қазіргі таңда негізгі талаптарды былайша түсіндіруге болады:
Қазақстан бойынша мектеп оқушыларына макияж жасауға бірыңғай мемлекеттік тыйым жоқ;
макияж міндетті мектеп формасының элементіне жатпайды;
мектептер ішкі ережелері немесе жарғысы арқылы оқушылардың сыртқы келбетіне қатысты талаптар белгілей алады;
макияждың өзі үшін ата-аналарға автоматты түрде айыппұл салынбауы тиіс;
мектеп формасына қойылатын талаптарды жүйелі түрде бұзған жағдайда 5 АЕК көлемінде жауапкершілік қарастырылған;
тек мектептің ішкі макияжға қатысты талабын бұзу ата-анаға айыппұл салуға жеке негіз бола ма деген мәселе вице-министрдің түсініктемесінде нақты айтылмаған.
Осылайша, Қазақстандағы барлық мектеп оқушыларына сабаққа макияжбен келуге тыйым салынады деген ақпарат қазіргі түсініктемеге сәйкес келмейді. Бірыңғай мемлекеттік тыйым жоқ, алайда әр мектеп оқушылардың сыртқы келбетіне қатысты өз ережелерін белгілей алады.
