Қазақстандықтар үшін баспана сатып алу шарттары жеңілдеуі мүмкін. Елде тұрғын үй бағдарламалары бойынша бастапқы жарна мөлшерін төмендету мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
13 қазанда өткен Үкімет отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов тұрғын үйді қаржыландыру тетіктерін жетілдіру және халық үшін баспана бағдарламаларының қолжетімділігін арттыру жөнінде тапсырма берді.
Жаңа ұсыныстарды Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Өнеркәсіп және құрылыс министрлігімен бірлесіп әзірлеуі тиіс.
Басты мақсат — азаматтарға баспана сатып алу үшін қажетті бастапқы қаражатты жинауды жеңілдету.
Дегенмен бұл әзірге тек қарастырылып жатқан бастама. Бастапқы жарнаның жаңа мөлшері бекітілген жоқ.
Баспана сатып алушылар үшін не өзгереді?
Бастапқы жарна — ипотека рәсімдеу кезінде сатып алушы өз қаражатынан төлейтін сома.
Көптеген азамат үшін баспана алудағы негізгі қиындықтардың бірі — осы қаражатты алдын ала жинау.
Егер жаңа ұсыныстар мақұлданса, кейбір тұрғын үй бағдарламаларына қатысу үшін бұрынғыдан аз қаражат қажет болуы мүмкін.
Мысалы, пәтердің бағасы 25 млн теңге болса, 20% бастапқы жарна 5 млн теңгені құрайды. Ал жарна 10%-ға дейін төмендетілген жағдайда бастапқы төлем 2,5 млн теңге болар еді.
Алайда бұл — өзгерістің қалай әсер етуі мүмкін екенін түсіндіретін шартты мысал ғана. Мемлекет мұндай пайыздарды ресми түрде жариялаған жоқ.
Сонымен қатар бастапқы жарнаның азаюы ипотеканың жалпы құны төмендейді дегенді білдірмейді. Басқа шарттар өзгермесе, несие сомасы ұлғайып, ай сайынғы төлем мен жалпы артық төлемге әсер етуі мүмкін.
Қазір өзгерістердің нақты қандай бағдарламаларға қатысты болатыны және қатысушыларға қандай талаптар қойылатыны белгісіз.
Қазақстанда 20,4 млн м² тұрғын үй пайдалануға берілуі тиіс
Үкімет тұрғын үй сатып алуды жеңілдетумен қатар, жаңа баспана құрылысын да назарда ұстап отыр.
2026 жылы Қазақстанда 20,4 млн шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру жоспарланған.
Премьер-министр жаңа үйлердің тек салынып қана қоймай, тұрғындар көшуге толық дайын болуы керектігін атап өтті.
Атап айтқанда, тұрғын үйлер қажетті инженерлік инфрақұрылыммен, коммуналдық желілермен және абаттандырылған аумақпен қамтамасыз етілуі тиіс.
Өңір әкімдіктеріне құрылысқа арналған жер учаскелерін алдын ала дайындау және инженерлік желілерді тарту жұмыстарын жеделдету тапсырылды.
Осылайша, Үкімет бір мезгілде екі бағытқа назар аударып отыр: жаңа тұрғын үй көлемін арттыру және азаматтардың оны сатып алу мүмкіндігін кеңейту.
Жаңа талаптар қашан енгізіледі?
Әзірге бастапқы жарнаны төмендетудің нақты мерзімі жарияланған жоқ.
Жауапты мемлекеттік органдар ұсыныстар әзірлеп, оларды іске асырудың ықтимал тетіктерін анықтауы керек.
Осы жұмыстар аяқталғаннан кейін ғана қандай тұрғын үй бағдарламаларына өзгерістер енгізілуі мүмкін екені белгілі болады.
Сондықтан қазір баспана сатып алуды жоспарлап жүрген азаматтар қолданыстағы бағдарламалардың талаптарын басшылыққа алғаны жөн.
