Қазақстанда Отбасы банк арқылы баспана сатып алу тәртібіне өзгеріс енгізілді. 2026 жылғы 15 қазаннан бастап банк клиенттері серіктес құрылыс компанияларының пәтерлерін бұрынғыдай алты ай күтпей-ақ сатып алу мүмкіндігіне ие болды.

Жаңа тәртіп аралық тұрғын үй қарыздарына қатысты. Оның басты ерекшелігі — қарыз рәсімдеу кезінде бағалау көрсеткішінің ең төменгі мәніне жету талабының алынып тасталуы.

Дегенмен барлық қаржылық талап жеңілдетілген жоқ. Клиенттің Отбасы банктегі депозитінде тұрғын үй құнының 50%-ына тең жинағы болуы тиіс.

Бұрын неліктен алты ай күту қажет еді?

Бұған дейін аралық тұрғын үй қарызын рәсімдеу үшін екі негізгі шартты орындау керек болатын.

Біріншіден, клиент пәтер құнының жартысын жинауы тиіс еді. Екіншіден, оның бағалау көрсеткіші кемінде 5 болуы қажет болатын.

Бағалау көрсеткіші — тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінде қолданылатын арнайы көрсеткіш. Ол депозиттегі қаражаттың жинақталу тәртібі мен мерзіміне байланысты есептеледі.

Сондықтан қажетті соманы толық жинаған азаматтардың өзі бағалау көрсеткіші белгіленген деңгейге жеткенше күтуге мәжбүр болатын. Әдетте бұл кемінде алты ай уақыт алатын.

Енді жаңа серіктестік механизмі аясында мұндай күту талабы қолданылмайды.

Бұл жеткілікті жинағы бар азаматтарға ипотекалық өтінімді ертерек беруге мүмкіндік береді.

Ипотеканың жаңа шарттары қандай?

Жаңа механизм бойынша қарыз алу үшін клиенттің Отбасы банкте депозиті болуы және онда баспана құнының жартысына тең қаражат жинақталуы қажет.

Сонымен қатар серіктес құрылыс компаниясынан таңдалған пәтердің брондалғанын растайтын хат ұсынылады.

Аралық тұрғын үй қарызы бойынша бастапқы сыйақы мөлшерлемесі жылдық 8,5% болады. Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі 9%-дан 9,6%-ға дейінгі аралықта белгіленген.

Кейін банк талаптары орындалған жағдайда тұрғын үй қарызына ауысып, пайыздық мөлшерлемені жылдық 3,5–5%-ға дейін төмендету мүмкіндігі қарастырылған.

Алайда жаңа талаптар ипотеканың автоматты түрде мақұлданатынын білдірмейді.

Банк бұрынғыдай қарыз алушының төлем қабілетін, қажетті құжаттарын және кредит беру шарттарына сәйкестігін тексереді.

Қандай пәтерлерді сатып алуға болады?

Жаңа механизм бойынша алғашқы серіктес — BI Group құрылыс компаниясы.

Компания Қазақстанның төрт қаласында 600 пәтер ұсынуды жоспарлап отыр.

Олар Астана, Алматы, Шымкент және Атырау қалаларында орналасқан.

Бұл пәтерлерді банкпен серіктестік бағдарламаға енгізілген тұрғын үй жобалары арасынан таңдауға болады.

Сонымен қатар Отбасы банк SAT NS және QazaqStroy компанияларымен ынтымақтастық орнату жұмыстарын жүргізіп жатыр. Олардың жаңа механизмге қосылатыны туралы ақпарат кейінірек жарияланады.

Маңыздысы — бұл жеңілдік жылжымайтын мүлік нарығындағы барлық пәтерге бірдей қолданылмайды.

Жаңа тәртіп бойынша пәтерді қалай рәсімдеуге болады?

Алдымен сатып алушы банкпен серіктес құрылыс компаниясынан өзіне ұнаған пәтерді таңдауы керек.

Одан кейін тұрғын үйді брондап, құрылыс компаниясынан тиісті растау хатын алады.

Келесі кезеңде клиент Отбасы банк бөлімшесіне жүгіне алады немесе банк менеджерімен бейнебайланыс арқылы хабарласады.

Қарыз алуға өтінім берілгеннен кейін банк құжаттарды, депозиттегі қаражатты және клиенттің төлем қабілетін тексереді.

Өтінім мақұлданса, сатып алушы мәмілені рәсімдеудің келесі кезеңіне өтеді.

Бұл өзгеріс кімдерге тиімді?

Жаңа механизмнің басты артықшылығы — баспана сатып алуға кететін уақыттың қысқаруы.

Бұрын пәтер құнының жартысын жинаған клиенттің өзі бағалау көрсеткішінің өсуін күтуі керек болатын. Енді серіктестік бағдарлама талаптарына сәйкес келетін азаматтар бұл кезеңнен өте алады.

Алайда баспана құнының 50%-ын жинау және банктің төлем қабілеттілігі бойынша тексеруінен өту міндеті сақталады.

Сондықтан пәтерді брондамас бұрын таңдалған тұрғын үйдің бағдарламаға қатысатынын, кредиттің толық шарттарын және кейін төмен пайыздық мөлшерлемеге ауысу тәртібін нақтылап алған жөн.